Τη μνήμη των Ελλήνων μαρτύρων των Δικαστηρίων της Αμάσειας του Πόντου, που καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν τον Σεπτέμβριο του 1921, τιμά ο Δήμος Παύλου Μελά με ειδικό Μνημόσυνο την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026, στη Σταυρούπολη.
Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας Σταυρουπόλεως και στο Μνημείο του Εθνομάρτυρα Νίκου Καπετανίδη, εντός του Μητροπολιτικού Πάρκου Παύλου Μελά, αναδεικνύοντας μια από τις πλέον τραγικές σελίδες της ιστορίας του Ποντιακού Ελληνισμού.
Το Μνημόσυνο διοργανώνεται από το Τμήμα Πολιτισμού του Δήμου Παύλου Μελά, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, φορέων του Ποντιακού Ελληνισμού, ιστορικών και καλλιτεχνών.
Η τελετή στον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας
Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει στις 09:30 το πρωί, στον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας Σταυρουπόλεως, όπου θα τελεστούν η Θεία Λειτουργία και επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των Ελλήνων Ορθοδόξων που έχασαν τη ζωή τους στα Δικαστήρια της Αμάσειας. Η εκδήλωση θα συνεχιστεί στις 10:30, στο Μνημείο του Εθνομάρτυρα Νίκου Καπετανίδη, στον χώρο του Μητροπολιτικού Πάρκου Παύλου Μελά.
Η μνήμη του Νίκου Καπετανίδη
Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρίσκεται η μνήμη του Νίκου Καπετανίδη, μιας από τις εμβληματικές μορφές του Ποντιακού Ελληνισμού, ο οποίος υπήρξε δημοσιογράφος και αγωνιστής και εκτελέστηκε από τις κεμαλικές αρχές μετά την καταδίκη του στα Δικαστήρια της Αμάσειας. Η παρουσίαση της εκδήλωσης θα γίνει από τον Γιώργο Γεωργιάδη, δημοσιογράφο της ΕΡΤ και πρόεδρο του σωματείου «Δράση Νίκος Καπετανίδης».Θα ακολουθήσουν χαιρετισμοί και κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο του Εθνομάρτυρα.
«Κεμαλική ευθύνη στα Δικαστήρια της Αμασείας Πόντου»
Κεντρική θέση στο πρόγραμμα έχει η ιστορική ομιλία με θέμα «Κεμαλική ευθύνη στα Δικαστήρια της Αμασείας Πόντου», την οποία θα παρουσιάσει ο Θεοδόσιος Κυριακίδης, Δρ. Ιστορίας και πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης. Η θεματική της ομιλίας επικεντρώνεται στον ρόλο των κεμαλικών αρχών και στις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν οι δίκες και οι καταδίκες Ελλήνων του Πόντου στην Αμάσεια.
Τα Δικαστήρια της Αμάσειας συνδέονται με τις διώξεις και τις εκτελέσεις επιφανών Ελλήνων του Πόντου κατά την περίοδο 1921-1922 και αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο στη συλλογική μνήμη του Ποντιακού Ελληνισμού.
Ποντιακή μουσική και τραγούδια μνήμης
Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με καλλιτεχνικό πρόγραμμα από το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.Στο μουσικό μέρος περιλαμβάνονται τα τραγούδια «Σουμελά λεν’ την Παναίαν», «Αητέντς επεριπέτανεν», «Πάρθεν η Ρωμανία». Συμμετέχουν οι Ακυλίνα Σύρπα στη φωνή, Ευδοξία Κοκκινασίδου στην ποντιακή λύρα, Ελπίδα Κατσαβουνίδου στο μπεντίρ και Μιχαλέττα Μάμαλη στο κανονάκι.
Μετά το καλλιτεχνικό πρόγραμμα θα τηρηθεί ενός λεπτού σιγή και θα ακολουθήσει η ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου. Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με δεξίωση.
Ένα ιστορικό γεγονός που παραμένει ζωντανό στη μνήμη
Το Μνημόσυνο στον Δήμο Παύλου Μελά αποτελεί μια εκδήλωση ιστορικής μνήμης και τιμής προς τα θύματα των διώξεων του Ποντιακού Ελληνισμού. Παράλληλα, η επιλογή του Μητροπολιτικού Πάρκου Παύλου Μελά ως χώρου διεξαγωγής προσδίδει ιδιαίτερο συμβολισμό στην εκδήλωση, καθώς στον ίδιο χώρο φιλοξενούνται δράσεις πολιτισμού και ιστορικής μνήμης.
Η Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026 αποτελεί έτσι μια ημέρα αφιερωμένη στη μνήμη των Ελλήνων μαρτύρων της Αμάσειας, με τη συμμετοχή φορέων, πολιτών και εκπροσώπων της ποντιακής κοινότητας.
Διοργάνωση: Τμήμα Πολιτισμού Δήμου Παύλου Μελά
Ώρα έναρξης: 09:30 π.μ.
Τόπος: Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας Σταυρουπόλεως και Μνημείο Εθνομάρτυρα Νίκου Καπετανίδη, Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά.